AI Act risicowijzer per use-case
Zoek je concrete AI-toepassing op en zie meteen in welke risicocategorie van de EU-verordening die valt en wat dat betekent. Een snelle wegwijzer; voor de officiële afweging is er ook de stap-voor-stap AI Act-checker.
Geldt voor elke categorie: de AI-geletterdheidsplicht (artikel 4 van de AI-verordening) geldt sinds februari 2025 voor iedereen die met AI werkt, ongeacht het risiconiveau.
Emotieherkenning van medewerkers of studenten
VerbodenEmoties afleiden op werk of in het onderwijs is verboden, op smalle uitzonderingen na (medisch of veiligheid).
Mensen een score geven op basis van sociaal gedrag (social scoring)
VerbodenMensen beoordelen of benadelen op basis van gedrag of persoonlijkheid over meerdere contexten heen is verboden.
Een gezichtsherkenningsdatabank vullen door internet te scrapen
VerbodenOngericht beelden van internet of camerabeelden schrapen om gezichten te herkennen is verboden.
Realtime gezichtsherkenning in de openbare ruimte
VerbodenIn principe verboden; alleen voor rechtshandhaving gelden zeer smalle, vooraf goedgekeurde uitzonderingen.
CV's screenen of sollicitanten selecteren
Hoog risicoWerving en selectie staat expliciet in de hoog-risicolijst (bijlage III). Menselijk toezicht en zorgvuldigheid zijn vereist.
Medewerkers beoordelen, promoveren of ontslaan
Hoog risicoBeslissingen over de loopbaan van mensen vallen onder hoog risico. Houd een mens eindverantwoordelijk.
Kredietwaardigheid van mensen beoordelen
Hoog risicoKredietscoring (m.u.v. fraudedetectie) is hoog risico vanwege de impact op toegang tot diensten.
Toegang tot uitkeringen of essentiële diensten bepalen
Hoog risicoAI die bepaalt of iemand een voorziening krijgt, raakt grondrechten en is hoog risico.
Toelating of examenbeoordeling in het onderwijs
Hoog risicoAI die toelating of cijfers bepaalt valt onder hoog risico.
Verzekeringen: premie of acceptatie (leven en zorg)
Hoog risicoRisicobeoordeling en prijsstelling voor levens- en zorgverzekeringen is hoog risico.
Risicobeoordeling door politie of justitie
Hoog risicoAI die het risico van personen inschat in de rechtshandhaving is hoog risico.
Een chatbot of virtuele assistent voor klanten
Beperkt risicoMaak duidelijk dat de gebruiker met een AI praat, niet met een mens.
AI-gegenereerde content, beeld of deepfakes publiceren
Beperkt risicoAI-gegenereerde of bewerkte content moet als zodanig herkenbaar zijn (labelen).
Klantcontact analyseren op sentiment (waar toegestaan)
Beperkt risicoWaar emotie-/sentimentanalyse is toegestaan, moet je mensen erover informeren.
Documenten, mails of verslagen laten samenvatten of schrijven (Copilot, ChatGPT)
Minimaal risicoGeen specifieke AI Act-verplichtingen. Wel: geen vertrouwelijke data in publieke tools, en controleer de output.
Notulen van een vergadering laten uitwerken
Minimaal risicoMinimaal risico. Let op vertrouwelijkheid bij gevoelige vergaderingen.
Teksten vertalen
Minimaal risicoMinimaal risico onder de AI-verordening.
Brainstormen of teksten herschrijven
Minimaal risicoMinimaal risico. Een prima en veilige eerste toepassing om mee te oefenen.
Spamfilter of spellingcontrole
Minimaal risicoMinimaal risico; dit gebruik je vaak al jaren.
De vier categorieën
Deze toepassingen zijn onder de AI-verordening niet toegestaan (onaanvaardbaar risico).
Mag wel, maar met strenge eisen: risicobeheer, menselijk toezicht, data-governance, documentatie en registratie. De deadline hiervoor schuift via de Digital Omnibus naar verwachting door naar eind 2027.
Vooral transparantie: maak duidelijk dat mensen met AI te maken hebben en label AI-content. Deze verplichtingen (artikel 50) gelden vanaf 2 augustus 2026.
Geen specifieke verplichtingen onder de AI-verordening. Let op: de AI-geletterdheidsplicht (artikel 4) geldt hier wel gewoon.
Twijfel je over je eigen toepassing?
Deze wijzer is een snelle indicatie. Voor de officiële afweging is er de stap-voor-stap AI Act-checker. En of je nu hoog of minimaal risico hebt: de AI-geletterdheidsplicht regel je via de gratis academy, of op maat voor je organisatie.
Indicatief, geen juridisch advies. De exacte classificatie hangt af van de specifieke toepassing en kent uitzonderingen (bijvoorbeeld artikel 6 lid 3 voor puur voorbereidende taken). Datums kunnen schuiven via de Digital Omnibus.