Sinds 2 februari 2025 vraagt artikel 4 van de AI-verordening organisaties om te zorgen dat iedereen die met AI werkt er voldoende in thuis is, ook bij gewoon ChatGPT- of Copilot-gebruik op kantoor. Het is een inspanningsverplichting; de Europese Commissie verzacht de formulering dit jaar via de Digital Omnibus, maar schaft de plicht niet af. In Nederland speelt de Autoriteit Persoonsgegevens een coördinerende rol.
Artikel 4 vraagt om een "toereikend niveau" van AI-geletterdheid. Wat toereikend is, hangt af van drie assen:
Er bestaat geen officieel certificaat "AI Act-compliant opgeleid". De norm is: aantoonbaar passende maatregelen, afgestemd op rollen en gebruikscontext.
De gratis modules Wat is AI?, Hoe AI echt werkt, Praktisch werken met AI en Verantwoord omgaan met AI dekken samen de basislaag van AI-geletterdheid: het begrip, de werking, het gebruik én de risicokant. Zo verhoudt de inhoud zich tot artikel 4:
| Artikel 4-element | Waar in de modules |
|---|---|
| Begrip van wat AI is en wat de AI-verordening van gebruikers vraagt | Startmodule Wat is AI?: AI-geletterdheid en artikel 4, de definitie van een AI-systeem, soorten AI, en actuele rechtspraak (Case Matcher/IND) over transparantie en uitlegbaarheid. |
| Basisbegrip van de werking van AI en taalmodellen | Module 1, deel 1: patronen, tokens, beeldverwerking en woordvoorspelling, inclusief twee interactieve demo's. |
| Inzicht in de snelle ontwikkeling en mogelijkheden | Module 1, deel 2: zes trainingsstappen van GPT-3 tot multi-agent. |
| Vaardigheid in het gebruik van AI-tools (use competence) | Module Praktisch werken met AI: context geven, itereren, vorm en voorbeelden, vaste instructies en eigen bots, met een interactieve prompt-bouwer en veel oefeningen in de eigen tool. |
| Beperkingen, hallucinaties en grilligheid | Module 1, deel 3: vijf misverstanden. Module 2, deel 1: output checken, hallucinaties bij bronnen, automation bias. |
| Risico's: privacy en databescherming | Module 2, deel 2: publieke versus zakelijke tools, vertrouwelijkheid en organisatiebeleid, met een interactieve oefening. |
| Risico's: bias en discriminatie | Module 2, deel 3: bias uit data én uit correcties, met herkenbare oefeningen (onder meer de namen-oefening). |
| Verantwoord en transparant gebruik | Module 2, deel 4: zelf blijven leren, transparantie in het team, duurzaamheid en auteursrecht. |
| Organisatiecontext: adoptie, veranderend werk en beleid | Module AI in jouw organisatie: de adoptiekloof, verborgen gebruik, pilots, functie-ontwerp en werkend AI-beleid. |
| Rolspecifieke basisverdieping | Module AI in jouw rol: hoofdstukken voor HR (hoog-risico werving), managers, bouwers (o.a. prompt injection), finance en beslissers/inkopers (leveranciersvragen). |
| Kennisborging | Elke module sluit af met een toets en een certificaat van afronding. Daarnaast is er een academy-brede eindtoets met certificaat over alle modules samen. |
Eerlijk is eerlijk: met alleen deze modules ben je er niet. De risicokant en een rolspecifieke basislaag zitten er inmiddels wél in, maar er blijven twee gaten:
Precies dat is wat ik als maatwerk lever: doelgroepspecifieke modules met jullie eigen voorbeelden, beleid en tooling, registratie-overzichten voor de werkgever, en kwartaal-updates omdat AI-kennis snel veroudert.
Tien stellingen, twee minuten. Je ziet direct waar je organisatie staat en waar de gaten zitten.
Voor mkb met personeel is het advies- en methodedeel van een AI-traject (de scan, het ontwikkelplan en het opzetten van een leermethode) soms deels te financieren via de SLIM-regeling of een regionale digitaliseringsvoucher. De training zelf valt daar niet onder, en je vraagt het zelf aan, maar het verlaagt de drempel om te starten.
Ik denk graag mee over een rolspecifiek trainingsprogramma dat past bij jullie AI-gebruik, inclusief registratie en updates.